Η Μουσική ως Ζώσα Πολιτιστική Κληρονομιά αποτελεί μια σχετικά πρόσφατη έννοια στη μουσικολογία. Οι επιστημολογικές της προσεγγίσεις έχουν εξεταστεί την τελευταία δεκαετία στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής δραστηριότητας της Έδρας UNESCO για τις Διαπολιτισμικές Μουσικές Σπουδές στη Βαϊμάρη και της Έδρας UNESCO για την Ανθρωπολογία της Παραδοσιακής Μουσικής στην Αθήνα.

​

Η «Μουσική ως Ζώσα Πολιτιστική Κληρονομιά» αποτελεί το θεματικό άξονα της 1ης Θερινής Ακαδημίας Έδρας UNESCO για τη Μουσική και τη Ζώσα Πολιτιστική Κληρονομιά για το 2026.

 

Υπό τον συντονισμό των κατόχων Εδρών UNESCO, Καθηγητών Tiago de Oliveira Pinto και Παύλου Κάβουρα, η Θερινή Ακαδημία φιλοξενείται από το PelionFestival:
https://www.pelionfestival.com

 

Καλούνται να υποβάλουν αίτηση μεταπτυχιακοί φοιτητές (διδακτορικού και μεταπτυχιακού επιπέδου) που εκπονούν ερευνητικά έργα στη μουσικολογία, την εθνομουσικολογία, την ανθρωπολογία, την κοινωνιολογία, τις σπουδές πολιτιστικής κληρονομιάς και μουσειολογίας ή που διεξάγουν έρευνα σχετικά με τη μουσική και τη Ζώσα Πολιτιστική Κληρονομιά σε οποιοδήποτε πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών.

 

Σκεπτικό

Η Σύμβαση της UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2003) εισήγαγε μια νέα αντίληψη και ορισμό της κληρονομιάς, λιγότερο απομονωμένη ή στατική σε σχέση με την Παγκόσμια Κληρονομιά, και περισσότερο διάχυτη στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων και εγγενώς δυναμική.

​

Η Ζώσα Πολιτιστική Κληρονομιά, όρος που συχνά προτιμάται από εκπροσώπους χωρών της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, τονίζει τον ζωντανό και εξελισσόμενο χαρακτήρα του πολιτισμού. Ο όρος απέκτησε ιδιαίτερη σημασία στην UNESCO το 2018 με την ίδρυση της Μονάδας Ζώσας Κληρονομιάς (Living Heritage Entity).

 

Η Ζώσα Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πολιτισμικών εκφράσεων, όπως τελετουργίες, προφορική ιστορία, λαϊκή μνήμη και επιτελεστικές πρακτικές, μεταξύ άλλων, που συνδέονται με ποικίλες κοινωνικές διαστάσεις και επηρεάζουν άμεσα κοινότητες και άτομα. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει ευρεία συναίνεση ότι η διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς δεν συνεπάγεται τη «σταθεροποίηση» ή «ακινητοποίηση» των πολιτισμικών εκφράσεων, καθώς η Ζώσα Κληρονομιά νοείται πάντοτε ως πολιτισμός σε συνεχή κίνηση και εξέλιξη.

 

Στοιχεία UNESCO

Σχεδόν το 60% των στοιχείων που είναι εγγεγραμμένα στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO σχετίζονται με μουσικές παραδόσεις ή συνδέονται με τη μουσική με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ωστόσο, αυτό το σημαντικό γεγονός δεν έχει ακόμη τύχει της δέουσας προσοχής στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Η μουσικολογική ορολογία και οι ερευνητικές στρατηγικές εξακολουθούν να προσφέρουν περιορισμένα μεθοδολογικά εργαλεία για την προσέγγιση της μουσικής ως Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Σε αυτό το σημείο εστιάζουν οι ερευνητικοί στόχοι των Εδρών UNESCO.

​

Η έρευνα αναπτύσσεται προς πολλαπλές κατευθύνσεις, περιλαμβάνοντας σύγχρονες, παραδοσιακές και λαϊκές αστικές και αγροτικές πολιτισμικές πρακτικές, καθώς και ιστορικές και καλλιτεχνικές μουσικές εκφάνσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Μπορεί επίσης να συνδέεται με τις κριτικές σπουδές κληρονομιάς, να εξετάζει την εμπορευματοποίηση της Ζώσας Κληρονομιάς και τη συγκρότησή της ως πολιτισμικό κεφάλαιο, ή να διερευνά τη σχέση της Ζώσας Κληρονομιάς με το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα.

​

Αίτηση Συμμετοχής

Η Θερινή Ακαδημία προάγει προσεγγίσεις που αναδεικνύουν τον διαπολιτισμικό, διαχρονικό και διανοηματικό χαρακτήρα της μουσικής ως Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, καθώς και την επίδρασή της σε άτομα και κοινότητες.

Οι υποψήφιοι καλούνται να υποβάλουν:

• Περίληψη (έως 300 λέξεις) ερευνητικού έργου

• Σύντομο βιογραφικό σημείωμα

 

Καταληκτική ημερομηνία: 30 Απριλίου 2026
Ανακοίνωση αποτελεσμάτων: έως 10 Μαΐου 2026

 

Κόστος και Πιστοποιητικό

Τέλος συμμετοχής στο φεστιβάλ: 300 ευρώ.

Θα υπάρχουν διάφορες επιλογές διαμονής. Οι συμμετέχοντες στη Θερινή Ακαδημία θα έχουν πρόσβαση σε ειδικές τιμές σε επιλεγμένα ξενοδοχεία και ξενώνες.

 

Με την ολοκλήρωση της Θερινής Ακαδημίας, οι συμμετέχοντες θα λάβουν πιστοποιητικό UNESCO UNITWIN, το οποίο εκδίδεται από τη Μουσική Ακαδημία της Βαϊμάρης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το πιστοποιητικό αντιστοιχεί σε μεταπτυχιακό ακαδημαϊκό σεμινάριο (σύμφωνα με τη Διαδικασία της Μπολόνια).

​

Υποβολή αίτησης
Οι αιτήσεις πρέπει να υποβληθούν σε ένα ενιαίο αρχείο PDF (που θα περιλαμβάνει περίληψη ερευνητικού σχεδίου και βιογραφικό σημείωμα) μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση: transmusic@hfm-weimar.de

​